Asset Publisher Asset Publisher

Hodowla lasu

23.07.2025 | Magdalena Marchelek-Pawlak

Podsadzenia produkcyjne fot. Krzysztof Moroz

Hodowla lasu w Nadleśnictwie Kościan

Nadleśnictwo Kościan prowadzi zadania z hodowli lasu na podstawie aktualnego Planu Urządzenia Lasu. Najważniejszym celem hodowlanym realizowanym zgodnie z ustawą o lasach z 28 września 1991 roku jest „Zachowanie lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz równowagę przyrodniczą."

W ramach tych działań średniorocznie odnawia się i zalesia około 150 ha powierzchni, przeznaczając na ten cel około 1 mln sadzonek. Młode pokolenie wprowadza się nie tylko w miejsce wyciętych uprzednio drzew, ale również tam gdzie las istnieje i chcemy poprawić jego jakość. Zabieg ten nazywany wprowadzaniem dolnego piętra, wykonywany średniorocznie na powierzchni 10 ha ma na celu wyhodowanie drzewostanu wielopiętrowego i wielogatunkowego. W zależności od potrzeb corocznie poddaje się czyszczeniom wczesnym oraz późnym średnio około 350 ha. Melioracje agrotechniczne wykonuje się natomiast na około 170 ha powierzchni.

Sadzonki drzew i krzewów niezbędne do wykonywania nasadzeń hodowane są w Gospodarstwie Szkółkarskim Racot. Rocznie produkuje się średnio około 2,8 mln sadzonek zarówno gatunków lasotwórczych jaki ozdobnych. Powierzchnia produkcyjna szkółki to 6,46 ha.

Sadzonki produkowane są z nasion pozyskiwanych z drzewostanów najlepszej jakości.

W Nadleśnictwie Kościan istnieje obecnie blisko 370 ha Gospodarczych Drzewostanów Nasiennych, z których nasiona służą do produkcji sadzonek przeznaczonych na uprawy gospodarcze. Nadleśnictwo posiada również jeden Wyłączony Drzewostan Nasienny o powierzchni niespełna 28 ha. Jest to drzewostan wyselekcjonowany spośród drzewostanów gospodarczych a jego potomstwo jest wyjątkowo cenne i odpowiednio chronione.

Z nasion zebranych z Wyłączonego Drzewostanu Nasiennego zakładane są uprawy pochodne, które oznaczone są w terenie odpowiednimi tablicami. Drzewostany powstałe z takich upraw, po osiągnięciu dojrzałości stanowić będą podstawową bazę pozyskania nasion jako drzewostany o ulepszonej jakości genetycznej.

W Wyłączonych oraz Gospodarczych Drzewostanach Nasiennych wybiera się drzewa najlepszej jakości – Drzewa Mateczne. W Nadleśnictwie Kościan istnieje obecnie 12 takich drzew należących do gatunków sosna zwyczajna oraz 4 drzewa reprezentujące modrzew europejski. Drzewom takim specjalna komisja nadaje numer, który musi być umieszczony na danym drzewie. Potomstwo takich drzew jest również szczególnie chronione a nasiona podobnie jak te z Wyłączonych Drzewostanów Nasiennych przechowywane są w Leśnym Banku Genów w Kostrzycy, stanowiąc zasoby genowe cenne dla polskiego leśnictwa oraz ochrony bioróżnorodności lasów.

Inną kategorią bazy nasiennej są Źródła Nasion. Są to drzewa występujące na określonym obszarze, z których pozyskuje się nasiona. Drzewa stanowiące źródła nasion powinny cechować się cechami jakościowymi nie gorszymi niż przeciętna jakość i produkcyjność w danym regionie pochodzenia.

Nadleśnictwo Kościan posiada następujące rodzaje baz nasiennych:

1. Drzewa Mateczne sosny zwyczajnej – 12 drzew,

2. Drzewa Mateczne modrzewia europejskiego – 4 drzewa,

3. Wyłączony Drzewostan Nasienny sosny zwyczajnej o powierzchni 27,90 ha,

4. Gospodarcze Drzewostany Nasienne o powierzchni 369,29 ha, następujących gatunków:

─ buk zwyczajny,

─ brzoza brodawkowata

─ dąb szypułkowy,

─ dąb bezszypułkowy,

─ daglezja zielona,

─ klon jawor,

─ modrzew europejski,